پوسته های زیستی خاک، اجتماعی تنگاتنگ بین ذرات خاک و موجودات زنده ای از قبیل سیانوباکتری، جلبک، قارچ، گلسنگ ها و خزه ها در نسبت های مختلف هستند که بر روی سطح خاک یا در داخل چند میلی متر فوقانی آن مستقر می گردند.این پوسته ها فرایندهای ابتدائی اکوسیستم از جمله تثبیت کربن و نیتروژن اتمسفری، و وضعیت آبی را تحت تاثیر قرار می دهند. این پژوهش به منظور بررسی تاثیر پوسته های زیستی بر برخی از خصوصیات زیستی خاک در مراتع قره قیر استان گلستان انجام شد. بدین منظور خصوصیاتی چون جمعیت میکروبی خاک، تنفس میکروبی، کربن و نیتروژن زیتوده میکروبی و دیگر خصوصیات موثر بر آنها از قبیل کربن آلی، نیتروژن کل، قابلیت هدایت الکتریکی، درصد رطوبت قابل دسترس، در دو عمق 5-0 و 15-5 سانتی متری دو تیمار پوسته دار و بدون پوسته در چهار ناحیه، اندازه گیری شدند. سپس داده ها در قالب طرح آشیانه ای مورد تجزیه و تحلیل و میانگین داده ها با آزمون دانکن مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج به دست آمده نشان دادند که جمعیت میکروبی، تنفس، کربن و نیتروژن زیتوده میکروبی و همچنین کربن آلی، نیتروژن کل و رطوبت قابل دسترس خاک در هر دو عمق مذکور به ویژه عمق سطحی در تیمار پوسته دار نسبت به تیمار بدون پوسته به طور معنی داری بیشتر است اما قابلیت هدایت الکتریکی در تیمار پوسته دار نسبت به بدون پوسته در هر دو عمق به طور معنی داری کمتر است. در کل می توان نتیجه گرفت که پوسته های زیستی موجب بهبود وضعیت خاک و فراهم نمودن زیستگاهی مناسب برای ریزجانداران هتروتروف خاک و افزایش فعالیت آنها می شوند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDf) مراجعه فرمایید.متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

با توجه به مشکلات روزافزون شوری و فلزات سنگین در خاک های کشاورزی، این پژوهش به منظور بررسی مایه زنی با باکتری محرک رشد بر کاهش تنش شوری و کادمیوم در رشد گیاه گندم رقم چمران طرح ریزی گردید. پژوهش به صورت فاکتوریل با سه عامل شوری (3 و 10 دسی زیمنس بر متر)، کادمیوم (صفر، 25 و 50 میلی گرم بر کیلوگرم) و باکتری سودوموناس (مایه زنی با باکتری و بدون باکتری) در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. پس از برداشت گیاه، اندازه گیری برخی ویژگی های بیولوژیک خاک (تنفس و زیتوده میکروبی خاک) و برخی ویژگی های گیاه (وزن خشک گیاه و غلظت کادمیوم، کلسیم و منیزیم در اندام هوایی و ریشه) صورت گرفت. نتایج نشان داد تنفس پایه (mg CO2 100g-1day-1 6/14)، تنفس برانگیخته (mg CO2 100g-1day-1 2/93)، کربن زیتوده میکروبی ( mg C 100g-14/13)، وزن خشک اندام هوایی و ریشه (به ترتیب 65/7 و30/2 گرم بر گلدان)، غلظت کلسیم اندام هوایی و ریشه (به ترتیب12/3 و92/5 میلی گرم بر کیلوگرم) و غلظت منیزیم اندام هوایی و ریشه (به ترتیب16/3 و75/6 میلی گرم بر کیلوگرم) با افزایش تنش شوری و کادمیوم کاهش یافته اما مایه زنی باکتری سبب افزایش این ویژگی ها نسبت به شرایط بدون مایه زنی شد. غلظت کادمیوم اندام هوایی و ریشه (به ترتیب 63/1 و 13/7 میلی گرم بر کیلوگرم) با افزایش تنش شوری و کادمیوم افزایش یافته اما مایه زنی باکتری سبب کاهش آن نسبت به شرایط بدون مایه زنی شد. لذا استفاده از باکتری های محرک رشد در خاک های با تنش های محیطی برای کاهش اثرات تنش ها و رشد بهتر و به ویژه سلامت بیشتر گیاه (غلظت کمتر فلز سنگین) و همچنین در بهبود وضعیت اکوسیستم توصیه می شود.

بروز تنش خشکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر فعالیت های میکروبی خاک در اکوسیستم های خشک و نیمه خشک محسوب می شود که فعالیت های میکروبی را از طریق محدود کردن دسترسی عناصر غذایی و یا افزایش مرگ و میر میکروب ها کاهش می دهد. هدف این مطالعه بررسی اثر تنش خشکی بر برخی فعالیت های میکروبیولوژیکی خاک در حضور مواد طبیعی و مصنوعی جاذب رطوبت(هیدروژل) بود. دو نوع ماده طبیعی جاذب رطوبت (کوکوپیت و خاک اره) و دو نوع ماده مصنوعی جاذب رطوبت (سوپرجاذب A200 وA300 ) در رطوبت های 30% و 70% ظرفیت مزرعه ای به خاک اضافه و خصوصیات میکروبیولوژیکی خاک شامل تنفس و زیتوده میکروبی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد با کاهش رطوبت از 70% به 30% ظرفیت مزرعه ای کل تنفس میکروبی در خاک شاهد، کوکوپیت و خاک اره کاهش (%72-49) ولی در دو تیمار سوپرجاذب افزایش (%221-188) و کربن زیتوده میکروبی در تمامی تیمارها کاهش (%59-10) ولیکن در سوپرجاذب A300 افزایش داشت. نتایج این بررسی حاکی است مواد مصنوعی جاذب رطوبت (سوپرجاذب ها) اثرات بیشتری بر تنفس و زیتوده میکروبی به خصوص در شرایط تنش خشکی دارند.

باغ گیاه شناسی ملی ایران متشکل از کلکسیون های بومی و غیربومی متعددی است که قطعه های بومی آن شامل گونه های درختی و درختچه ای متنوعی از جنگل های طبیعی ایران است. یکی از گونه های بومی باغ بنه (Pistacia atlantica) است که تراکم زیادی در برخی کلکسیون های بومی باغ دارد. درختان و درختچه های باغ های گیاه شناسی در جذب دی اکسید کربن جو و تلطیف هوا نقش مهمی دارند و در تمام نقاط دنیا از اهداف اصلی احداث باغ های گیاه شناسی به شمار می روند، از این رو در این پژوهش زیتوده و ذخیره کربن برگ گونه بنه بررسی شد. به این منظور با استفاده از روش نمونه برداری طبقه ای تصادفی، 30 اصله درخت بنه گزینش شده و فاکتورهای کمی مورد نظر در آنها اندازه گیری شد. سپس برگ های یک قطاع 45 درجه از سطح تاج جمع آوری، توزین (وزن تر) و پس از خشک کردن در داخل آون، دوباره وزن (وزن خشک) شد. پس از سوزاندن مقدار کافی از برگ های خشک شده در کوره الکتریکی و توزین خاکستر، وزن مواد آلی برگ و مقدار کربن برگ ها به دست آمد. همچنین مقدار دی اکسید کربن جذب شده از جو توسط برگ ها و همچنین روابط آلومتریک محاسبه شد. بر اساس نتایج حاصل، متوسط زیتوده برگ، متوسط ذخیره کربن برگ و متوسط مقدار جذب دی اکسید کربن از جو در هکتار به ترتیب، 69.4، 26.2 و 96.3 کیلوگرم به دست آمد و از این نظر اختلاف بین طبقه های قطری مختلف درختان نمونه معنی دار نبود. در بررسی روابط آلومتریک نیز پس از تعیین روابط رگرسیونی مناسب مشخص شد که فاکتور قطر متوسط تاج، تاثیرگذارترین متغیر بر زیتوده برگ و ذخیره کربن برگ است.

هدف از این پژوهش بررسی اثر کیتوزان، تیمول و اتمسفر تغییر یافته بر ویژگی های فیزیکوشیمیایی، حسی و میکروبی خربزه تازه برش خورده بود. بدین منظور، برش های خربزه در محلول حاوی درصدهای مختلف کیتوزان (صفر، 1 و 2%) و تیمول (صفر، 25/0 و 5/0%) به مدت 2 دقیقه غوطه ور شدند. برش های تازه میوه پس از پوشش دهی و حذف محلول های اضافی و نمونه شاهد (پوشش داده نشده) در اتمسفر تغییریافته (10% دی اکسید کربن) و اتمسفر طبیعی بسته بندی و به مدت 8 روز در دمایC ͦͦ 4 نگهداری شدند. نتایج بیانگر افزایش میزان دی اکسید کربن و کاهش اکسیژن در بسته بندی تحت اتمسفر اصلاح شده و اتمسفر طبیعی همگام با افزایش دوره ماندگاری بود. اما در نمونه های پوشش دهی شده با کیتوزان و تیمول شدت کاهش اکسیژن و افزایش دی اکسیدکربن کمتر از نمونة شاهد بود. در پایان 8 روز نگهداری، افت وزنی در نمونه های پوشش دهی شده با کیتوزان و تیمول و نگهداری شده تحت اتمسفر تغییر یافته بسیار کمتراز نمونه شاهد بود (34/0% در مقایسه با 60/13%). افزایش غلظت کیتوزان و بسته بندی تحت اتمسفر تغییر یافته سبب افزایش حفظ میزان مواد جامد محلول، اسید قابل تیتراسیون، اسید اسکوربیک و سفتی بافت برش های خربزه شد، اما افزایش غلظت تیمول تاثیر معنی داری بر این ویژگی های کیفی نداشت. شاخص-های رنگی میزان سبزی- قرمزی (a*)، میزان آبی- زردی (b*)، میزان روشنایی (L*) و شاخص قهوه ای شدن (BI) نیز تحت تاثیر نوع بسته بندی و غلظت کیتوزان قرار گرفتند، اما، تیمار با تیمول بر شاخص های رنگی برش خربزه تاثیر معنی داری نداشت. اثر متقابل غلظت کیتوزان و غلظت اسانس نشان داد که برش های خربزه تیمار شده با غلظت 1% کیتوزان و غلظت های 25/0 و 5/0% تیمول دارای کمترین میزان بار میکروبی بودند. پوشش دهی با کیتوزان و تیمول و هم چنین نوع بسته بندی بر همه صفات حسی برش های خربزه (تاثیر معنی داری داشت (05/0 P<)؛ و ارزیابان در پذیرش کلی، غلظت 1%کیتوزان را بر غلظت 2% ترجیح دادند.

هدف از این مطالعه بررسی اثر سدیم دودسیل بنزن سولفونات (SDBS) بر برخی شاخص های زیستی (تنفس میکروبی، کربن زیتوده میکروبی، نیتروژن زیتوده میکروبی، فسفر زیتوده میکروبی، سهم متابولیک و سهم میکروبی) در یک خاک از منطقه اسکو بود. آزمایش به صورت اندازه گیری های تکرار شونده با فاکتور بین موردی SDBS در چهار سطح 0، 01/0، 05/0 و 25/0 درصد و متغیر درون موردی زمان در شش سطح 2، 7، 14، 30، 60، 90 روز در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که با افزودن SDBS همه شاخص های زیستی (به استثنای سهم متابولیک که افزایش یافت) در مقایسه با شاهد کاهش یافتند. تنفس میکروبی در هر سطح SDBS با زمان کاهش یافت و در پایان انکوباسیون در سطوح 01/0 و 05/0 درصد به طور معناداری کمتر از سطوح صفر و 25/0 درصد بود. روند اخیر برای کربن زیتوده میکروبی نیز مشاهده شد که علت آن تحت تنش بودن جامعه میکروبی خاک در سطوح 01/0 و 05/0 درصد و ایجاد تحمل القایی در سطح 25/0 درصد بود. نیتروژن زیتوده میکروبی در تیمارهای SDBS افزایش یافت که علت آن می تواند افزایش فعالیت ازتوباکترها یا سایر باکتری های تثبیت کننده نیتروژن که نسبت به حضور SDBS حساسیت کمتری داشته و قادرند از آن تغذیه نمایند، باشد. بیشترین مقدار فسفر زیتوده میکروبی مربوط به تیمارهای SDBS در روز دوم انکوباسیون بود که بعد از یک هفته به شدت کاهش یافت و به دنبال آن تغییرات ناچیز بود.

جنگل­ های مانگرو به عنوان بوم­سازگان­ های کربن آبی مهم شناخته می­ شوند زیرا نقش مهمی در ترسیب کربن در بین بوم­سازگان­ های ساحلی دارند. بنابراین، برآورد دقیق زیتوده جنگل­های مانگرو یک امر ضروری است. این در حالی است که ارزیابی میزان ذخیره کربن روی­زمینی در جنگل­ های مانگرو به اندازه ­گیری دقیق زیتوده درختان متکی است، که به طور سنتی، زمان­بر و پر هزینه است. در این مطالعه با استفاده از تصویربرداری پهپاد مجهز به سنجنده رنگی واقعی و اندازه ­گیری ارتفاع و عرض تاج درختان و نمونه ­برداری و اندازه­ گیری کربن خاک در سه سایت جنگلی سیریک، قشم و خمیر، ذخیره کربن موجود در درختان و خاک مورد بررسی قرار گرفت. ایجاد موزاییک تصویر برای استخراج متغیر عرض تاج با استفاده از الگوریتم ساختار حرکت مبنا و مدل ارتفاع تاج برای استخراج ارتفاع درختان با تفاضل دو لایه مدل رقومی زمین و مدل رقومی سطح به دنبال تصویربرداری در آبان 1400 انجام شد. بعد از برآورد مقدار زیتوده با توجه به دو متغیر قطر تاج و ارتفاع درختان، مقدار ذخیره کربن روی زمینی به دست آمده از اطلاعات استخراج شده از تصاویر پهپاد در سه سایت سیریک، خمیر و قشم به ترتیب برابر 63/11، 97/7 و 87/9 تن در هکتار به دست آمد. ذخیره کربن خاک نیز در دو عمق 0 تا 15 سانتی متر و 15 تا 30 سانتی متر با استفاده از روش والکلی-بلک اندازه ­گیری شد که مقدار 98/67، 9/81 و 85 تن در هکتار و 2/187، 53/133 و 7/113 را برای سایت­ های سیریک، خمیر و قشم نشان داد. این تحقیق نشان می دهد که داده های پهپاد برای برآورد متغیرهای مربوط به تک­پایه­ های درختی در جنگل­ های مانگرو با شرایط عبور و مرور دشوار دارای قابلیت بالا بوده و متعاقب برآورد متغیرهای ارتفاع و عرض تاج، برآورد موجودی جنگل و ذخیره کربن بر پایه متغیرهای به دست آمده در جنگل های مانگرو نسبتاً همگن قابل انجام است. به ویژه به این دلیل که این بوم­سازگان ­ها، محیط هایی هستند که اغلب دور، غیرقابل دسترس یا کار کردن در آن­ ها دشوار است.

زمینه و هدف: تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی در نتیجه افزایش گازهای گلخانه ای اتفاق می افتد که آثار زیانباری بر حیات انسان روی کره زمین دارد و این در حالی است که جنگل ها تأثیر بسیار مهمی در ذخیره سازی کربن دارند. هدف این پژوهش، اندازه گیری و مدل سازی زیتوده و ذخیره کربن کنده و ریشه درختان صنوبر دلتوئیدس (Populus deltoides) در جنگلکاری های شهرستان لنگرود در استان گیلان بوده است. روش بررسی: بدین منظور با استفاده از روش نمونه برداری انتخابی، 93 اصله درخت صنوبر از طبقات قطری مختلف در بهار 1400 انتخاب و پس از عملیات قطع و خروج مقطوعات، از یک دستگاه بیل مکانیکی جهت خارج کردن کنده و ریشه درختان از خاک استفاده شد. به منظور برآورد میزان زیتوده و ذخیره کربن ریشه و کنده درختان، نمونه هایی از این اندام ها جدا و توزین شد و پس از خشک کردن در داخل آون، وزن خشک نمونه ها اندازه گیری شد. میزان کربن کنده و ریشه درختان، پس از سوزاندن نمونه های خشک شده در کوره الکتریکی محاسبه شد. یافته ها: نتایج نشان داد میزان زیتوده کنده و ریشه به ترتیب 99/7 و 5/65 و میزان ذخیره کربن کنده و ریشه به ترتیب 92/3 و 32/32 کیلوگرم به ازای هر اصله درخت برآورد شده است. نتایج روابط آلومتریک نشان داد که مدل های به دست آمده برای برآورد زیتوده و ذخیره کربن کنده و ریشه با استفاده از سه متغیر قطر کنده، قطر برابرسینه و حجم درختان از ضریب تبیین بالایی برخوردار هستند اما مدل به دست آمده با استفاده از ارتفاع کنده ضریب تبیین قابل قبولی ارائه نداد. به طور کلی نتایج نشان داد که میزان کربن ذخیره شده در اندام های کنده و ریشه به ترتیب 568/1 و 928/12 تن در هکتار به دست آمد. بحث و نتیجه گیری: نتایج نشان داد که آگاهی از مقادیر زیتوده و ذخیره کربن درختان صنوبر دلتوئیدس اهمیت زیادی در ارزش گذاری و نیز برنامه های مدیریتی جهت توسعه زراعت چوب و استفاده از این اندام ها جهت تأمین بخشی از نیاز صنایع چوب خواهد داشت.

مراتع در حدود نیمی از خشکی های جهان را تشکیل می دهند و دارای بیش از یک سوم از ذخایر کربن زیست کره خاکی می باشند. در نتیجه، این اراضی قابلیت زیادی برای ترسیب کربن دارا هستند. در این مطالعه اثر مدیریت قرق بر میزان ترسیب کربن خاک و زیتوده گیاهی و همچنین توزیع و پتانسیل ترسیب کربن در مراتع نیمه خشک استان خراسان شمالی ارزیابی شد. بدین منظور ایستگاه تحقیقات سیساب در استان خراسان شمالی که به مدت 22 سال تحت مدیریت قرق قرار داشت، انتخاب شد و با منطقه مجاور آن که تحت چرای دام بود مقایسه شد. مقادیر کربن در زیتوده هوایی، زیرزمینی، لاشبرگ و خاک (عمق 15-0 و 30-15 سانتی متری) این دو منطقه محاسبه شد. نتایج نشان داد که میانگین کل ترسیب کربن در منطقه قرق 71/38 تن در هکتار و در منطقه تحت چرا 17/28 تن در هکتار بود. نتایج توزیع کربن نیز نشان داد که بیش از 97 درصد از کل ترسیب کربن را کربن آلی خاک تشکیل می دهد. همچنین ذخیره کربن در زیتوده زیرزمینی، بیش از زیتوده هوایی است. به طور کلی می توان چنین نتیجه گیری کرد که قرق باعث افزایش سالانه ترسیب کربن در حدود 5/0 تن در هکتار شده و خاک مهم ترین مخزن کربن آلی در این مراتع است.